I. KHÁI QUÁT CHUNG
1. Thông tin chung:
- Tên nước: Cộng hoà Bờ Biển Ngà (Republic of Côte d’Ivoire)
- Thủ đô: Yamoussoukro; Abidjan (Thủ đô kinh tế và là nơi đặt trụ sở hầu hết các cơ quan chính quyền).
- Quốc khánh: 07/8/1960 (Ngày giành độc lập từ Pháp)
- Vị trí địa lý: thuộc Tây Phi, Bắc giáp Mali và Burkina Faso, Đông giáp Ghana, Tây giáp Cộng hoà Guinea và Liberia, Nam giáp Đại Tây Dương (Vịnh Ghi-nê).
- Diện tích: 322.462 km2
- Khí hậu: phía Bắc là khí hậu nhiệt đới khô vừa và phía Nam là khí hậu xích đạo ẩm.
- Dân số: 33,84 triệu người (2026, theo IMF)
- Dân tộc: 60 dân tộc, trong đó dân tộc Akan chiếm khoảng 42% dân số.
- Ngôn ngữ: Tiếng Pháp.
- Đơn vị tiền tệ: Franc CFA Tây Phi (XOF) (1 USD = 655 XOF)
- GDP: 99,21 tỷ USD (2025, theo IMF)
- GDP/đầu người: 3.200 USD (2025, theo IMF)
- Tôn giáo: Hồi giáo 38%, Thiên chúa giáo 32%, Đạo cổ truyền 11%
- Cơ cấu hành chính: 14 khu vực hành chính, trong đó có 12 khu vực được chia thành 31 vùng và 2 khu vực tự trị (Abidjan và Yamoussoukro).
- Lãnh đạo chủ chốt
+ Tổng thống: Alassane Ouattara (từ tháng 12/2010, tái đắc cử năm 2015 và 2020);
+ Thủ tướng: Robert Beugré Mambé (từ tháng 10/2023);
+ Chủ tịch Quốc hội: Patrick Achi (từ tháng 1/2026);
+ Chủ tịch Thượng viện: Kandia Camara (từ tháng 12/2023);
+ Bộ trưởng Ngoại giao, Hội nhập châu Phi và cộng đồng người
Bờ Biển Ngà ở nước ngoài: Ông Kacou Houadja Leon Adom (từ tháng 10/2023).
2. Khái quát lịch sử:
Từ thế kỷ 17, người Pháp bắt đầu thâm nhập vào Bờ Biển Ngà để truyền đạo và buôn bán. Ngày 20/3/1893, Pháp từ bỏ quan hệ thông thương và thực hiện chế độ thực dân ở Bờ Biển Ngà. Sau Thế chiến II (1946), Đảng Dân chủ Bờ Biển Ngà ra đời do Félix Houphouet Boigny đứng đầu đấu tranh đòi độc lập. Tháng 5/1957, Pháp để cho Bờ Biển Ngà tự trị và ngày 4/12/1958 Bờ Biển Ngà trở thành nước Cộng hoà nằm trong khối Liên hiệp Pháp. Ngày 07/8/1960, Bờ Biển Ngà tuyên bố độc lập, Boigny được bầu làm Tổng thống và Chủ tịch Đảng Dân chủ (Đảng cầm quyền). Ông Boigny giữ chức Tổng thống cho tới khi qua đời ngày 7/12/1993.
3. Thể chế nhà nước, chế độ chính trị, đảng phái chính trị:
Thể chế nhà nước:
Cộng hoà Tổng thống. Tổng thống được dân bầu trực tiếp, nhiệm kỳ 05 năm (tối đa 02 nhiệm kỳ), nắm thực quyền. Phó Tổng thống (quy định từ sau khi Hiến pháp mới được thông qua năm 2016) và Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm trên cơ sở nhất trí của Thượng viện và Hạ viện, nhiệm kỳ 05 năm (tối đa 02 nhiệm kỳ).
Các đảng lớn:
- Có khoảng 130 đảng phái chính trị tại Bờ Biển Ngà, trong đó tiêu biểu có:
+ Đảng Tập hợp những người Houphouet vì Dân chủ và Hòa bình (RHDP): đảng cầm quyền của Tổng thống Alassane Ouattara.
+ Đảng Dân chủ Bờ Biển Ngà - Tập hợp Dân chủ châu Phi (PDCI - RDA) đối lập.
+ Mặt trận Nhân dân Bờ Biển Ngà (FPI)
+ Đảng các dân tộc châu Phi - Bờ Biển Ngà (PPA-CI)
4. Đặc điểm tình hình, chính sách:
4.1. Chính trị -xã hội:
Tình hình chính trị - xã hội tại Bờ Biển Ngà thời gian qua cơ bản ổn định. Tổng thống Alassane Ouattara tái đắc cử trong các cuộc bầu cử Tổng thống tháng 10/2015 và tháng 10/2020 (với 94,27% số phiếu, nhiệm kỳ thứ 3 liên tiếp song là nhiệm kỳ đầu tiên theo Hiến pháp mới 2020).
Bờ Biển Ngà đã tổ chức bầu cử Tổng thống vào ngày 25/10/2025, Tổng thống Alassane Ouattara đã chiến thắng với 91% số phiếu và chính thức nhậm chức Tổng thống nhiệm kỳ thứ 4 vào ngày 8/12/2025. Tháng 12/2025, Bờ Biển Ngà tổ chức bầu cử Quốc hội, Đảng RHDP cầm quyền của Tổng thống Alassane Ouattara chiến thắng áp đảo với 197/255 ghế (khoảng 77%).
4.2. Kinh tế:
Bờ Biển Ngà đang triển khai Tầm nhìn 2030 mục tiêu hướng tới xây dựng một đất nước phồn vinh, khẳng định vai trò và vị trí quan trọng của Bờ Biển Ngà ở khu vực Tây Phi, châu lục và trên thế giới.
Bờ Biển Ngà có tài nguyên phong phú, đặc biệt là kim cương, măng-gan và sắt. Bờ Biển Ngà được coi là cường quốc nông nghiệp tại châu Phi, đứng đầu thế giới về sản lượng cacao và điều, đứng đầu châu Phi về cao su tự nhiên, thứ 2 về dầu cọ và thứ 5 về bông. Bờ Biển Ngà đang đẩy mạnh đầu tư nhằm tăng tỷ lệ chế biến nông sản trong nước, áp dụng các chính sách hạn chế xuất khẩu nông sản thô (đặc biệt về điều). Bờ Biển Ngà là quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế thuộc hàng cao nhất châu Phi (ổn định ở mức trung bình 8% trong giai đoạn 2012-2019 và trên 6% giai đoạn 2021-2022 bất chấp tác động của đại dịch Covid-19; dự kiến đạt trung bình 7% giai đoạn 2024 - 2027).
+ Các sản phẩm xuất khẩu chính: cacao, cà phê, gỗ, dầu mỏ, bông, điều, chuối, dứa, dầu cọ, thủy sản...
+ Các sản phẩm nhập khẩu chính: nhiên liệu, nguyên liêu, thiết bị máy móc phục vụ sản xuất, thực phẩm...
+ Các đối tác thương mại chính: Ni-giê-ri-a, Trung Quốc, Pháp, Mỹ,
Hà Lan, Đức, Buốc-ki-na Pha-xô...
5. Chính sách và quan hệ đối ngoại:
Bờ Biển Ngà là thành viên nhiều tổ chức quốc tế và khu vực như Liên hợp quốc (UN), Phong trào không liên kết (NAM), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Tổ chức quốc tế Pháp ngữ (OIF), Liên minh châu Phi (AU), Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS), Liên minh Kinh tế và Tiền tệ Tây Phi (UEMOA)…
Bờ Biển Ngà đã 3 lần là Uỷ viên không thường trực HĐBA/LHQ, gần đây nhất trong nhiệm kỳ 2018-2019. Bờ Biển Ngà đã đóng góp tích cực vào quá trình trung gian hoà giải khủng hoảng ở Ma-li (Mali) và Ghi-nê Bít-xao (Guinea-Bissau).
II. QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM
1. Quan hệ chính trị:
- Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao: 06/10/1975.
- Trao đổi đoàn:
+ Đoàn ra: Uỷ viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo
Trung ương Võ Văn Thưởng (6/2019); Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ (11/2019); Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh (7/2025).
+ Đoàn vào: Đoàn công tác của Hiệp hội Bông và Điều Bờ Biển Ngà (3/2014, 2/2016); Quốc Vụ khanh phụ trách Xúc tiến Đầu tư (9/2018);
Bộ trưởng, Chánh văn phòng Tổng thống, Bộ trưởng Bộ Kinh tế số, Bộ trưởng Nông nghiệp (5/2019); Bộ trưởng Ngoại giao Marcel Amon Tanoh (6/2019); Chủ tịch Quốc hội (6/2023).
2. Hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư:
Năm 2025, kim ngạch hai chiều đạt 1,9 tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 698 triệu USD và nhập khẩu đạt 1,28 tỷ USD.
Về cơ cấu hàng hoá, Việt Nam xuất khẩu sang Bờ Biển Ngà chủ yếu là các mặt hàng gạo, clanhke và xi măng, máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác, cà phê…Việt Nam nhập khẩu chủ yếu là hạt điều thô, thường chiếm tỷ trọng 80-90% tổng giá trị nhập khẩu; ngoài ra còn có bông, gỗ. Bờ Biển Ngà là thị trường xuất khẩu gạo lớn thứ 3 của Việt Nam.
4. Cộng đồng Việt Nam tại Bờ Biển Ngà
- Có khoảng 300 người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Bờ Biển Ngà, trong đó 50% định cư lâu dài (chủ yếu làm nghề buôn bán, mở nhà hàng và cửa hàng ảnh tại Abidjan) và khoảng gần 1.000 tiểu thương qua lại mua bán điều giữa hai nước.
- Chính phủ Bờ Biển Ngà đã chấp thuận cấp chứng nhận cho Hội người Việt Nam tại Bờ Biển Ngà để hoạt động hợp pháp.
5. Các Hiệp định, thỏa thuận đã ký kết giữa hai nước:
Bản ghi nhớ hợp tác giữa hai Bộ Ngoại giao (5/2014); Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao và công vụ (18/4/2017, có hiệu lực ngày 18/6/2017); Bản ghi nhớ hợp tác giữa hai Quốc hội (6/2023).
Tháng 01/2026